zondag 8 juni 2025

Moeraswespenorchis

 


Moeraswespenorchis 
I
In 2020 vond ik voor het eerst 5 Moeraswespenorchissen in het Bentwoud. 




Moeraswespenorchis 
In Meijendel 
en
Nationaal park Kennemerland.


Moeraswespenorchis 
2021


In 2021 waren het 12 planten.

De meeste planten zijn 20 tot 30 cm hoog, soms wat hoger.  De afzonderlijke stengels zijn onvertakt, massief en bovenaan wat hoekig. De stengels zijn paars en kort behaard. Verspreiding gebeurt door zaden of door wortelstokken.



Meijendel  2021




Moeraswespenorchis 

14 planten in 2022 


Moeraswespenorchis is een orchidee met relatief grote zachtroze-paarse tot witte bloemen. De lip van de bloem bestaat uit twee scharnierende delen en is wit, rood en geel. De bloem is paars geaderd.
 De plant bloeit van eind juni tot eind juli.


Moeraswespenorchis - Epipactis palustris
2024

Een prachtige plant van natte en vochtige grond. De plant vormt zoden met wortelstokken, waardoor er vaak veel planten op een plek groeien. De bloemen worden inderdaad bestoven door wespen.


Moeraswespenorchis 2024

Dit jaar 26 stuks.



Moeraswespenorchis - Epipactis palustris
2025

In Nederland en België komt deze soort vooral voor in natte, kalkrijke duingebieden, blauwgraslanden en op plekken waar grondwater aan de oppervlakte komt (kwel).


Heemtuin Tennellaplas Oostvoorne 
~~~~~~

Moeraswespenorchis 
In het Bentwoud..

42 stuks in 2025


Moeraswespenorchis 
 Epipactis palustris.

Het is een zeldzame in de Belgische en Nederlandse natuur voorkomende wilde orchidee..
En zoals de naam al zegt "Wespenorchis" van natte en vochtige grond.
De plant vormt zoden met ondergrondse wortelstokken, waardoor er steeds meer planten op een plek groeien.

De bloemkleur is wit, geel en purper.
De plant heeft paarse, wat behaarde stengels en paars aangelopen behaarde vruchtbeginsels..
De bloem heeft een drietal stervormige buitenste bloemdekbladen, meestal paars van kleur aan de binnenkant, en het voorste deel van de lip steekt als een witte bef vooruit.

De bloemen van de Wespenorchis worden meestal bestoven door wespen, maar ook door andere insecten.

De meeste groeiplaatsen van de soort zijn te vinden in vochtige duinvalleien in het Nederlandse duingebied, met name in valleien waarin basisch of kalkhoudend grondwater voorkomt.

Deze groep Moeraswespenorchissen groeit ongeveer 30 km van de kust, in een soort talud in natte graslanden.  ( Deze groeiplaats is gedurende een aantal jaar uitgegroeid naar 42 stuks )

De Engelse naam is Marsh helleborine. Dit betekent "moeras Helleborine". natujurlijk op de voorkeur voor een vochtige omgeving.

De Franse naam is Épipactis des marais. Dit betekent "Epipactis van het moeras.

De Duitse naam is Echte/Weisse sumpfwurz. Dit betekent "echte/witte moerasorchis". 






Einde Moeraswespenorchis 2025

~~~~~~~

Moeraswespenorchis - Epipactis palustris

Bentwoud 9 Juni 2026


Ze staan mooi in knop.


Het werd tijd dat ik weer een ging kijken,  en de Moeraswespenorchissen ga tellen. 


Ik beperk mijn bezoek aan deze zeldzame Moeraswespenorchis, zoveel mogelijk. 
Meestal maar 2x in het seizoen. 


Ze staan verscholen in het hoge gras, tussen de gewone rietorchis. 


Vandaag heb ik er ruim 60 geteld 


Ze staan nog in knop.


Moeraswespenorchis valt vooral op door het grote aantal planten dat meestal bij elkaar te vinden zijn.
 Ze zijn met een netwerk van wortelstokken met elkaar verbonden!


Ook vallen de paarse wat behaarde stengels en de paars aangelopen behaarde vruchtbeginsels op.

Moeraswespenorchis - Epipactis palustris

Bentwoud 9 Juni 2026



zaterdag 7 juni 2025

Dactylorhiza x grandis.

      Dactylorhiza x grandis.

De hybride tussen de Bosorchis "Dactylorhiza fuchsi"  en de Rietorchis "Dactylorhiza praetermissa" staat bekend als Dactylorhiza x grandis.

Bosorchis x Rietorchis 
Dactylorhiza x grandis
 D. fuchsii x D. praetermissa

Deze natuurlijke kruising komt voor op plekken waar beide ouderplanten samen groeien, zoals vochtige graslanden, moerassen en kalkrijke veengebieden.


                Dactylorhiza grandis..

Deze hybride vertoont kenmerken van beide ouderplanten, De bloemen zijn doorgaans groter dan die van de bosorchis en kunnen variëren in kleur van lichtroze tot paars, vaak met vlekken of strepen op de lip. De bladeren kunnen gevlekt zijn, zoals bij de bosorchis, maar ook ongevlekt, zoals bij de rietorchis..


D. x grandis is over het algemeen een robuuste plant die groter en krachtiger is dan zijn ouders, wat een aanwijzing kan zijn voor zijn hybride oorsprong..

De hybride groeit in dezelfde habitats als zijn ouderplanten, zoals vochtige graslanden, moerassen en kalkrijke veengebieden .

In Nederland is Dactylorhiza x grandis zeldzaam, maar hij is waargenomen op locaties waar de bosorchis en de rietorchis samen voorkomen. 


Dit is de  Bosorchis + Gevlekte rietorchis..
In het Bentwoud 2022.
( waarover later meer )


Het identificeren van deze hybride kan uitdagend zijn vanwege de variabiliteit in bloemvorm en -kleur. Het is belangrijk om de kenmerken van beide ouderplanten te kennen en te letten op tussenliggende eigenschappen.

Daarnaast kan de aanwezigheid van beide ouderplanten in de nabijheid een aanwijzing zijn voor het voorkomen van deze hybride..

      Bovenstaande wijsheid heb ik van
                internet gehaald.  😀

                      ~~~~~~~~~~~~~
        Hier onder mijn waarneming !!
                        ~~~~~~~~~~~

Ik heb in 2022 in het Bentwoud een groep van deze hybride orchideeën gevonden. 
In allerlei kleuren variaties. 

Deze voldoet vlgs mij aan de beschrijving
Die ik op internet heb gevonden ( in 2025 )
Over de Dactylorhiza grandis  ?


Al deze orchideeën stonden op een 10tal vierkante meter in een nieuw aangelegd bos op oud akkerland.
Alle orchideeën stonden in de schaduw onder  jonge boompjes in vochtige grond.

Het verhaal van internet klopt wel met mijn bevindingen van de hybride zwerm in het Bentwoud van 2022..  
Ook deze orchideeën  vertonen kenmerken van beide ouderplanten, 
De bloemen zijn ook groter dan die van de bosorchis en variëren ook in kleur van lichtroze tot paars met vlekken of strepen op de lip. De bladeren zijn ook gevlekt zoals bij de bosorchis, ook ongevlekt, zoals bij de rietorchis.. 

( ik kreeg de bevestiging dat deze orchideeën de beschreven Dactylorhiza x grandis  zijn. Op een paar na. 08.06.2025 )


Ook de Bosorchis en Rietorchis zijn op deze locatie aanwezig  ..  t/m 2025 waargenomen.

De waarneming van alle gevonden orchideeën  worden hier onder getoond.

Een aantal waarnemingen werden later door waarneming.nl weer aangepast naar andere soorten orchideeën. 


De hoeveelheid van de toen in 2022 gevonden hybride orchideeën zie ik niet meer. In de loop der jaren werd het steeds minder. 
( in 2024 nog 8 stuks  gevonden - in 2025 zie ik weer vooruitgang )

Op deze locatie staan nu ook Brede wespenorchissen tussen de orchideeën. 








Er stonden ook zuivere Bosorchis en Rietorchis tussen en waarschijnlijk Gevlekte rietorchis. 


Bosorchis + Gevlekte orchis 


Bosorchis.

Beide goedgekeurd door waarneming.nl 



Hier nog wat foto's van 2022
Van de hybride zwerm. 


Bosorchis + Gevlekte orchis - 
Dactylorhiza fuchsii + Dactylorhiza maculata



Informatie op waarneming.nl van de door mij gevonden orchideeën op die locatie. 

Het worden er wel steeds minder.
De ruim 50 van 2022
Is nu in 2025 nog maar 8
Waaronder wel een zuivere Bosorchis. 









Ik heb mijn afgekeurde waarneming van de
 hybride zwerm in 2022 gewijzigd. 

06.06.2025 
Op Dactylorhiza grandis gezet.
Misschien krijg ik nog een reactie.


Dactylorhiza fuchsii x Dactylorhiza praetermissa - Dactylorhiza x grandis 

Hybrid between Common Spotted orchid  and Southern Marsh-orchid.

~~~~~~
           Bentwoud Benthuizen Zuidpolder 
2025

De Bosorchis en Rietorchis groeien er nog steeds. ( op de kleine 15 vierkante meter )


De door mij genoemde Bosorchis is aangepast
Door de validator van waarneming.nl naar  

Bosorchis x Rietorchis 
Dactylorhiza x grandis
 D. fuchsii x D. praetermissa

inheems, Hybride   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam.







Een stuks.
Door waarneming.nl op 80% en 99% Bosorchis..
Ik ben benieuwd. 

Aangepast naar

Bosorchis x Rietorchis 
Dactylorhiza x grandis
 D. fuchsii x D. praetermissa



Door waarneming.nl op 50% Bosorchis. 










Een aantal orchideeën die hier in dit kleine gebiedje staan tussen de Bosorchis en Rietorchis word door waarneming.nl aangeduid als Handekenskruiden..

"Handekenskruid speciaal"

Handekenskruiden Dactylorhiza zijn groenbladige, paarse, roze, rode of gele en bij uitzondering witbloeiende, relatief veelbloemige orchideeën. De bladeren zijn al dan niet gevlekt, langwerpig tot breed langwerpig. De stengel is bebladerd en vaak reiken de bladeren tot aan de bloeiwijze. De bovenste bladeren zijn aanzienlijk korter dan de onderliggende. De bladeren staan verspreid langs de stengel, maar in twee rijen. Dit is vooral van bovenaf goed te zien. In de bloeiwijze bevinden zich groene of roodgroene langwerpige schutbladen die minstens even lang zijn als de bloemen, maar vaak iets uitsteken.


Dus toch de "Dactylorhiza grandis" ?



De waargenomen Bosorchis is door de 
planten-validator van waarneming.nl 
aangepast naar.

Wijzigingen in de soort: Soort gewijzigd Bosorchis - Dactylorhiza fuchsii 
Naar
 Bosorchis x Rietorchis - Dactylorhiza x grandis (D. fuchsii x D. praetermissa) 
2025-06-08 

"Dactylorhiza x grandis" 
~~~~~~