"Asplenium trichomanes subsp. pachyrachis"
De Getrapte steenbreekvaren is een zeer zeldzame, wintergroene varensoort. De plant groeit voornamelijk op kalkrijke stenen muren in Nederland.
De zeer zeldzame "Getrapte steenbreekvaren" groeit Delfshaven Rotterdam op een kademuur aan de Delfshavense Schie.
Het is een ondersoort van de steenbreekvaren.
De deelblaadjes overlappen elkaar vaak dakpansgewijs. Dit geeft de varen zijn karakteristieke 'getrapte' uiterlijk.
De botanische kenmerken van de getrapte steenbreekvaren overzichtelijk op een rij.
opgedeeld per plantonderdeel.
Groeiwijze en blad
• Compacte vorm: De complete bladeren (bladveren) zijn relatief kort en gedrongen.
• Plat op de muur: De varen ligt plat tegen de ondergrond (het substraat) aangedrukt.
• Blauwgroene kleur: De bovenzijde van het blad heeft meestal een blauwgroene tint.
Deelblaadjes (de kleine blaadjes)
• Overlappend: De losse deelblaadjes liggen meestal deels over elkaar heen.
• Langwerpig: Elk deelblaadje is vrij langwerpig (1,5 tot 4 keer zo lang als dat het breed is).
• Getand: Aan beide zijkanten van een deelblaadje zitten 2 tot 6 duidelijke tanden.
Sporen (microscopische kenmerken)
• Grootte: De microscopisch kleine sporen zijn 31 tot 42 micrometer (\(\mu m\)) groot.
• Kleur: De sporen hebben een warme, barnsteenachtige kleur.
• Doorschijnend: Als je de sporen onder een binoculair (microscoop) bekijkt, zijn ze lichtdoorlatend.
opgedeeld per plantonderdeel.
Groeiwijze en blad
• Compacte vorm: De complete bladeren (bladveren) zijn relatief kort en gedrongen.
• Plat op de muur: De varen ligt plat tegen de ondergrond (het substraat) aangedrukt.
• Blauwgroene kleur: De bovenzijde van het blad heeft meestal een blauwgroene tint.
Deelblaadjes (de kleine blaadjes)
• Overlappend: De losse deelblaadjes liggen meestal deels over elkaar heen.
• Langwerpig: Elk deelblaadje is vrij langwerpig (1,5 tot 4 keer zo lang als dat het breed is).
• Getand: Aan beide zijkanten van een deelblaadje zitten 2 tot 6 duidelijke tanden.
Sporen (microscopische kenmerken)
• Grootte: De microscopisch kleine sporen zijn 31 tot 42 micrometer (\(\mu m\)) groot.
• Kleur: De sporen hebben een warme, barnsteenachtige kleur.
• Doorschijnend: Als je de sporen onder een binoculair (microscoop) bekijkt, zijn ze lichtdoorlatend.
De scheuren en voegen van de oude kademuren in Delfshaven vormen een perfecte leefomgeving.
Kenmerken en Groeiplaats van de
Getrapte steenbreekvaren
• Kleine varensoort met een lengte van ongeveer 15 cm.
• Heeft een opvallende, dikke en getrapte bladspil.
• Leeft voornamelijk op oude muren, kalkrijke rotsen en schaduwrijke plekken.
• Is een ondersoort van de gewone steenbreekvaren (Asplenium trichomanes).
• Komt zeer zeldzaam voor in Nederland en België.
In Nederland is de getrapte steenbreekvaren zeer zeldzaam en is hij niet-ingeburgerd (adventief of verwilderend). In België komt de ondersoort al wat langer voor.
Deze varen is een echte muurplant (epiliet) die houdt van beschaduwde, kalkrijke, steenachtige milieus met een vochtige ondergrond.
~~~~~~
In Delfshaven groeit hij op de lage kademuur van de Delfshavense Schie.
Daar staat hij in de ochtend in de zon.
Maar krijgt het vocht door waterdamp en optrekkend vocht uit de Schie.
En haalt het kalk uit de kalkrijke voegen en stenen.
~~~~~~~~~
Hoewel de
"Gewone steenbreekvaren"
(Asplenium trichomanes subsp. quadrivalens) veelvuldig voorkomt op oude muren in Nederland en België, onderscheidt de getrapte steenbreekvaren zich door zijn compactere, platte groeiwijze. Waar de gewone variant vaker in lossere, wijd uitstaande bundels groeit, drukt de getrapte variant zijn bladeren plat tegen de muur.
.heic)
