Groot vingermos.

Groot vingermos ( Physcia stellaris )

Het Groot vingermos is een zeldzame korstmossoort in Nederland. 

Deze twee zeldzame exemplaren zaten in de kruin van een ruwe berk. 

Omdat de berk door een storm was omgevallen, werden deze twee gevonden."

Je herkent Groot vingermos, aan de hand van de volgende specifieke veldkenmerken: 

• Geen sorediën of isidiën:

 Het belangrijkste kenmerk is dat de lobben volledig glad zijn. Er zijn geen korrelige (sorediën) of uitstulpende (isidiën) structuren voor ongeslachtelijke voortplanting aanwezig.

• Rijkelijk voorzien van apothecia:

 Omdat de soort geen sorediën heeft, plant zij zich bijna uitsluitend seksueel voort via sporen. De rozetjes zitten daarom vrijwel altijd vol met apothecia (apotheciën). Dit zijn schotelvormige vruchtlichamen met een donkerbruine tot bruinzwarte schijf en een rand in de kleur van het thallus.

Bij korstmossen zoals het groot vingermos wordt het hele plantachtige lichaam het thallus genoemd. Omdat de lobben vanuit een centraal punt naar buiten groeien en zo een cirkel vormen, heeft het thallus van deze soort een rozetvormige groeiwijze.

Omdat groot vingermos (Physcia stellaris) geen sorediën of isidiën heeft voor ongeslachtelijke voortplanting, zie je de apotheciën bijna altijd in grote getale op het thallus zitten.

Ook andere korstmossoorten groeien er op de dunne takken in de top van de ruwe berk 

Gebogen schildmos, Heksenvingermos, Gewoon purperschaaltje, Melig schotelkorst, Gestippeld schildmos en Witte schotelkorst. 

Terwijl je op de stam van een ruwe berk weinig korstmossen tegen komt

Op het Gewoon purperschaaltje (Lecidella elaeochroma) zitten heel opvallende apotheciën, die eruitzien als de zwarte stippen of knopjes op de gladde, korstvormige ondergrond.

Van een afstandje lijken de schijfjes pikzwart. Als je er met een loep goed naar kijkt in het zonlicht, zie je soms een heel subtiele, purperen (paarsachtige) glans. Hier heeft het korstmos zijn naam aan te danken.

Boven in de boomtop zijn de takken echter nog jong, glad en minder zuur. Bovendien vangen de takken in de kroon de maximale hoeveelheid licht, zon en wind op. Dit zijn exact de omstandigheden waar soorten zoals het groot vingermos, de melige schotelkorst en het gewoon purperschaaltje dol op zijn. 

Een storm die een boom velt, opent letterlijk een venster naar een verborgen miniatuurwereld die normaal tientallen meters boven ons hoofd leeft!