Korstmossen 2026

In het Bentwoud. 

Op de groepjes populierenbomen die in het Bentwoud zijn geplant, komen verrassend veel soorten korstmossen voor. Waaronder ook een aantal zeldzame tot zeer zeldzame soorten.

Oranje boomzonnetje 

Gestippeld lichtvlekje 

Het zijn kleine aangeplante populierenbosjes, met gemiddeld ongeveer 15 bomen..op een groot aantal bomen kom je een klein groeiplekje tegen van de 'Oranje boomzonnetjes' Op sommige bomen zitten meerdere groeiplekjes. Er zijn meerdere van deze populierenbosjes in het gebied.

De apotheciën zijn oranje en best wel klein 0,3 tot 1,5 mm in diameter. Best lastig zoeken aan de onderkant van een stam..

Bij mij in de achtertuin op de tuintegels.

Rode kalksteenkorst 

Schubbige citroenkorst (Flavoplaca arcis) is een korstmossoort uit de familie Teloschistaceae. Hij leeft in symbiose met de alg Pseudotrebouxia.

Op de hardhouten brugleuningen in de Hennipgaarde.. Zevenhuizen ZH 

Tijdens de BLWG korstmossenexcursie in Delft kwamen we deze 3 schildmossen tegen met apotheciën..

Gewoon schildmos - Parmelia sulcata
Gebogen schildmos - Hypotrachyna revoluta
Witstippelschildmos - Punctelia borreri


Best bijzonder schijnbaar..
Schildmossen met apotheciën zie je niet vaak, dus best bijzonder dat deze 3 soorten met apotheciën vlak bij elkaar op de bomen groeien hier in Delft. 

De schildmossen van het geslacht Parmelia's 

Schildmossen zijn bladvormige korstmossen met lobben. Ze hechten zich vast aan de ondergrond met behulp van rhizinen. Die zien er min of meer uit als de wortels van een plant. Ze hebben een bladvormig (folieus) thallus dat vaak in min of meer ronde lobben over de ondergrond (zoals boomschors of steen) groeit, wat ze hun "schildachtige" uiterlijk geeft.

In Nederland worden de schildmossen zelden fertiel aangetroffen. Fertiel wil zeggen dat er vruchtlichamen aanwezig zijn. ( apotheciën )
Meestal Roodbruine schijfjes met daaromheen een rand in de kleur van het thallus.
De alg in de Parmelia's behoort tot het geslacht Trebouxia. 

Nog meer korstmossen gezien

tijdens de excursie in Delft. 

Usnea flavocardia Gelig baardmos

Gelig baardmos ( Usnea flavocardia ) is een korstmossoort uit de familie Parmeliaceae. Het leeft vooral op laanbomen. Hij leeft in symbiose met de alg Trebouxioid.

Het word in 19 atlasblokken waargenomen in Nederland.

Gelig baardmos is een struikvormig korstmos. Het groeit epifytisch op takken en stammen van bomen Het thallus is stijf en bereikt een lengte van 1,5–5 cm. De vertakkingen zijn anisotomisch dichotoom en divergent. De basale delen zijn gelijk van kleur of bruinachtig zwart. De takken zijn cilindrisch tot onregelmatig, vaak gezwollen of fusiform, met laterale vertakkingen die niet duidelijk vernauwen bij de aanhechting. Soralen zijn meestal talrijk aanwezig, vaak groter dan de helft van de takdiameter.

Het Gelig baardmos (Usnea flavocardia) is een zeer zeldzame verschijning in Nederland.
Omdat baardmossen (Usnea) bekend zijn om hun lastige determinatie, is een microscopisch onderzoek nodig voor  officiële goedkeuring..

Het belangrijkste onderscheidende kenmerk van Usnea flavocardia is de gele kleur van de centrale streng en het vaak bleekgele merg. Dit is vaak alleen met zekerheid vast te stellen door een dwarsdoorsnede onder de microscoop te leggen.

De gevonden Gelige Baardmossen op goedgekeurde locaties , worden wel aanvaard. 

Oude bakstenen muren. 

De ideale locatie voor korstmossen. 

En mossen. 

Het Dennenmos is een zeer zeldzaam korstmos dat in Nederland en Vlaanderen vooral opvalt door zijn kwetsbare status.
In Nederland zijn de meeste waarnemingen op de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug, en wat in het Noorden van Nederland en  Noord-Brabant..

Het Dennenmos groeit bij voorkeur op de schors van naaldbomen (met name grove den) en op kale, zure zandgronden.

Het Dennenmos houdt van bossen waar oude dennen staan en waar de wind en zon vrij spel hebben op de stammen. In donkere, dichtbegroeide productiebossen overleeft het niet.


Het Dennenmos is een zuurminnende soort die absoluut niet tegen bemesting kan. Door de hoge ammoniak- en stikstofuitstoot in Nederland worden veel boomstammen te voedselrijk, waardoor deze soort snel wordt verdrongen door algemene, stikstofminnende soorten.

in veel andere landen is het Dennenmos  aanzienlijk algemener en minder kwetsbaar dan in Nederland. 

Rood baardmos 

Zeer Zeldzaam 

 

Blaasjesmos.

Blaasjesmos onbekend 

Of

Gestekeld blaasjesmos  ?

Blaasjesmos onbekend  - Sphaerocarpos 'spec

Sinds kort een bekend verschijnsel op de kale plekken van een camping als de tenten en caravans weg zijn in het najaar en winter. Op zulke plekken zijn de afgelopen jaren tientallen plantensoorten uit Zuid-Europa gevonden, die meegelift zijn met tent of caravan.
Waaronder het mediterraan levermos 'Riccia crystallina'.  Omdat dit mos in Nederland vooral in de wintermaanden groeit en sporen vormt, heeft het de naam 'Wintersponsvorkje' gekregen.

Ook het zeldzame 'Blaasjesmos' groeit op deze plek.
Blaasjesmos 'onbekend' - Sphaerocarpos 'spec'
Het kan ook het zeer zeldzame  'Stekelig blaasjesmos' ( Sphaerocarpos michelii ) zijn..

Ook dit is een winter levermos dat groeit op open, verstoorde grond zoals akkers, tuinen en campings, herkenbaar aan de kleine, frisgroene blaasjes met ingesloten geslachtsorganen.

Alleen voor de bevestiging van deze soorten moet er microscopisch onderzoek gedaan worden.

Blaasjesmos (Sphaerocarpos)

• Er zijn 2 soorten 'Zeer Zeldzaam' voorkomend in Nederland. Zoals Gestekeld blaasjesmos (Sphaerocarpos michelii) en Gerand blaasjesmos (Sphaerocarpos texanus), die alleen microscopisch aan hun sporen van elkaar te onderscheiden zijn. 

• In tegenstelling tot veel andere mossen, worden de sporen van blaasjesmos als een groepje van vier (een tetrade) vrijgegeven, waarbij er twee mannelijke en twee vrouwelijke sporen zijn. Dat zorgt ervoor dat er altijd mannelijke en vrouwelijke sporen bij elkaar zijn, waardoor voortplanting verzekerd is. 

• Blaasjesmossen groeien op open, onbegroeide grond, vaak op zandige, vochtige plekken. Ze worden vaak gevonden op plekken waar de grond recent is verstoord, zoals rondom tenten, caravans, en op parkeerplaatsen. 

• De Sporen worden gevormd in unieke, blaasjesachtige structuren (gametangiën) op de vrouwelijke plant, die later uitgroeien tot kogelronde sporenkapsels. De sporenkapsels hebben geen steel en gaan niet vanzelf open; ze laten hun sporen vrij wanneer de kapselwand door ouderdom of beschadiging uiteenvalt.

Ik kwam er achter dat er op een camping bij mij in de buurt het "Gestekeld blaasjesmos" is gevonden.
Dat was in 2016 ( ook goedgekeurd )